|
| podróże wycieczki galerie informacje wydarzenia linki kontakt | |
| JESTEŚ TU: podróżnik.net » TransЧукотка 2006 Bike Expedition | |
 |
|
|
|
|
|
|
|||||
| Ukształtowanie terenu |  |
|
Charakterystycznymi elementami krajobrazu Czukotki są pasma górskie rozdzielone dolinami rzek.
Pasmo Czukockie, rozciągające się na północy, składa się z oddzielnych równoległych grzbietów.
Wiele z nich ma łagodne stoki i spłaszczone szczyty, są niewysokie (300-1000 metrów).
Cześć grzbietów, lężąca w środkowej części Pasma Czukockiego, o wysokości powyżej 1500 metrów,
ma charakter alpejski. Są to grzbiety: Pegtymielski, Paliavaamski, Czantalski, i Ekitykiński,
strzeliste, skaliste góry, mające - w zależności od budujących je minerałów - różne kolory i odcienie:
od czerwonego, poprzez zielony, różne odcienie brązu aż do szarości i czerni.
Najwyższy szczyt Góra Velikaya, położony jest w paśmie Czantalskiy Hrebet i ma wysokość 1887 m n.p.m.
W basenie rzeki Duży Aniuj znajduje się grupa Aniujskich wulkanów, gdzie można zaobserwować młody relief wulkaniczny.
Północno-zachodnia część Czukotki, znajdująca się między Kołymą i Zat. Czauńską, nosi nazwę Pasma Aniujskiego. Najwyższy punkt pasma - Góra Dwóch Cyrków - 1853 m n.p.m. Pasmo Aniujskie oddzielone jest od Czukockiego Płaskowyżem Anadyrskim z łagodnymi pagórkami i niewielkimi wahaniami wysokości: 800-1000 m do 1082 m. Na południe od Pasma Czukockiego odchodzi Grzbiet Pekulniei, który głęboko wcina się w Nizinę Anadyrską. W jego środkowej części znajduje się kilka niewielkich lodowców. Na południu znajdują się Góry Koriackie. Ich grzbiety rozchodzą się z centralnego węzła, położonego w Koriackim Okręgu Autonomicznym i rozciągają się równolegle do wybrzeża Morza Beringa. Górskie grzbiety rozdzielone są rozpadlinami i dolinami rzek, biorącymi początek w centralnej części gór. Wąskie doliny wypełnia wieloletni śnieg, w miejscach jego nagromadzenia pojawiają się lodowce. Znajdujący się na wschodzie Półwysep Czukocki usiany jest kopulastymi wzniesieniami o wysokości 500-700 m, z których niektóre przewyższają 1000 m (Ishodnaya 1158 m.) Niziny zajmują 20% terytorium Czukotki; są na nich bagna i jeziora. Najbardziej znaczące to: Anadyrska, uchodząca do Zalewu Anadyrskiego. Na północy znajdują się niziny: Koliuczińska, Vankaremska i Czauńska. Do Zalewu Meczigmeńskiego na południu Półwyspu Czukockiego przylega pagórkowata Nizina Meczigmieńska. Wyspa Wrangla.
|
| Klimat | |
|
Czukotka znajduje się w strefie klimatu arktycznego i subarktycznego. Większość obszaru Czukotki leży w strefie
klimatu subarktycznego
południowa granica której pokrywa się z izotermą lipca +12/+14 oC.
W strefie arktycznej, granica której przebiega wzdłuż izotermy lipcowej +2/+4 oC leży Wyspa Wrangla.
Na większości obszaru strefy subarktycznej dodatnie temperatury notuje się nie dłużej niż 4-5 miesięcy rocznie. Latem temperatura może spadać poniżej 0 oC lecz długi letni dzień i intensywne promieniowanie słoneczne kompensują niedostatek ciepła, konieczny dla rozwoju życia. Ilość energii słonecznej dochodzącej latem w strefę subarktyczną przewyższa nawet jej ilość w bardziej ciepłych strefach. Im dalej od Pacyfiku, tym bardziej rośnie kontynentalność klimatu. Średnie temperatury stycznia to -12/-14 oC na wybrzeżu Morza Beringa, -24/-28 oC na Nizinie Anadyrskiej do -38 oC na północno-zachodnich rejonach kontynentalnych. W Omołonie temperatura może spaść nawet do -59/-65 oC. Średnie temperatury lipca wzrastają ze wschodu na zachód. Wynoszą +4/+8 oC na wybrzeżu do +14 oC w wiosce Markowo (w głębi kontynentu). Niekiedy na zachodzie Czukotki ustala się niezwykle wysoka temperatura do +25/+30 oC. Zachmurzenie, mgły, opady zmniejszają się w miarę oddalania od wybrzeża. Roczna suma opadów osiąga maksimum w Górach Koriackich 700-800 mm i więcej. Na Nizinie Anadyrskiej ilość opadów zmniejsza się do 300-500 mm, a w niektórych zachodnich rejonach wynosi 250 mm. Latem opadów jest 3-4 razy więcej niż zimą. Z powodu niskich temperatur i - odpowiednio - niskiego tempa parowania, opady powodują nadmierne zawilgocenie. Szczególnie jest ono dostrzegalne na nizinach, gdzie wilgoć gromadzi się z powodu nieprzepuszczalnej dla wody wiecznej zmarzliny. Na pn-wsch wybrzeżu Czukotki obserwuje się największe w Rosji zmiany temperatury i ciśnienia, co jest rezultatem oddziaływania kontynentalnej części lądu i Morza Beringa. Podczas takich zmian wieją ogromnej siły wiatry (Przyl. Navarin). Podczas 5-ciu miesięcy w roku prędkość wiatru przewyższa 15 metrów na sekundę. W kontynentalnej części Czukotki taki wiatr wieje nie dłużej niż 3-5 dni rocznie. Na wybrzeżach podczas przejścia kontynentalnych mas powietrza w kierunku oceanu lub oceanicznych mas powietrza w głąb kontynentu co roku pojawiają się huraganowe wiatry. Ich szybkość dochodzi do 50 m/s i wieją one przez wiele dni a nawet tygodni. Wiatr zrywa z domów dachy, przewraca kontenery, słupy linii wysokiego napięcia, obrywa przewody, wybija okna. Purgi na wybrzeżu Morza Beringa są szczególnie trudne do przetrwania, okna domów zabija się deskami i zabezpiecza futrem renifera. W czasie mrozów w tundrze może powstawać gołoledź, ściśle przylegająca do gleby. Warstwa taka, nazywana
pritiortaya korka gruba na 10-15 cm jest wrogiem pasterzy, ponieważ renifery nie mogą się wówczas dokopać do karmy.
Podczas silnych mrozów metal i guma stają się kruche i często pękają. Olej i paliwo gęstnieją, akumulatory dają mniej energii. W bardzo zimne dni woda w chłodnicach aut zamarza nawet po dodaniu specjalnego płynu. Karawany aut stoją na drogach przez wiele dni, z pracującymi silnikami.Jeśli silnik zgaśnie, uruchomienie go potem będzie bardzo trudne. Samochody i maszyny, używane w ekstremalnych warunkach Północy wychodzą z użytku 5-6 razy częściej a remont kosztuje 3-4 razy drożej niż w strefie umiarkowanej.
|
| Przyroda | |
|
Flora.
Czukotka, na którą składa się ogromne terytorium Arktyki i Subarktyki między rzeką Kołymą a Cieśniną Beringa wchodzi w skład zachodniej części Beringii, terytorium, łączącego w przeszłości Azję z Ameryką. Burzliwa historia geologiczna Beringii, wywarła piętno na roślinność Czukotki, czyniąc z niej kolebkę dla wielu gatunków i całych grup roślin, które rozmieściły się obecnie w strefach tajgi i tundry innych regionówj Ziemi. Jest tu 900 gatunków roślin naczyniowych, około 400 gatunków mchów i co najmniej 400 gatunków porostów. Pod względem roślinności wyróżnia się tu trzy strefy: tundry arktycznej, hipoarktycznej, i listwiennicznej tajgi. W strefie tundry arktycznej nawet równinne odcinki nie wszędzie pokryte są roślinnością, obszary kamieniste zajmują 30-50% obszaru. W strefie tundry hipoarktycznej rosną krzewy brzozy karłowatej, jagody: gołubika, brusnika, chernika, mchy, porosty, w dolinach rzek rosną topolowe zagajniki, spotyka się zagajniki brzozowe i olchowe. Jest tu wiele roślin leczniczych, znanych i stosowanych przez rdzenną ludność. Jagód: gołubiki, moroszki, brusniki, szikszy oraz grzybów jadalnych jest tu tak dużo, że można zbierać je w skali przemysłowej. Mnogość porostów stanowi bazę pokarmową dla reniferów. W strefie lasów charakterystyczna jest przewaga leśnej roślinności nad tundrową. Rosną tu: topola, listviennica, kedrovyi stłannik, brzoza, olcha, wierzba iwa, jarzębina. Fauna.
|
| Ludność | |
|
Mimo, że Czukotka zajmuje powierzchnię 2,3 raza większą od Polski, zamieszkuje ją zaledwie 50,5 tys. ludzi (wg. danych z 2006 r.),
z czego ludność miejska to 66%, wiejska 34%.
W okręgu żyją przedstawiciele ponad 60 narodów i narodowości. Ludność napływowa to: Rosjanie, Ukraińcy, Białorusini, Ormianie, Żydzi i inni. 16 rdzennych narodów Północy, które stanowią 20% ogólnej liczby ludności, to m.in.: Czukcze, Eskimosi, Eweni, Czuwańcy, Koriacy, Jukagirzy, Ewenkowie, Nieńcy, Lamuci. Większość miejscowości znajduje się na wybrzerzach mórz. Nieznaczna ich liczba zlokalizowana jest w głębi i w kontynentalnej części Czukotki. Są to albo stare wioski, znajdujące się na drodze przemierzanej onegdaj przez odkrywców Czukotki lub wsie zamieszkane przez rdzenną ludność, położone na drodze migracji reniferów. Są również wsie, założone w rejonach wydobycia złota lub cyny. |
| 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 | |
| © 2006 podróżnik.net |  |