Damian Dziok Porady praktyczne Mongolia 2002

DOJAZD Przekraczanie granicy rosyjsko-mongolskiej: Nauszki-Suche Bator Cena biletu w kasie na tej trasie: 330 Rbl (11$) Granicę przekracza jeden wagon (kupiejnyj), postój w Nauszkach trwa kilka godzin, podczas którego następuje liczenie wolnych miejsc w wagonie. Oficjalnie sprzedaje się tylko tyle biletów ile jest wolnych miejsc w wagonie. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż w sezonie turystycznym mogą być (raczej zawsze są) problemy z zakupem biletów. Wtedy pozostaje system łapówkowy. My kupiliśmy bilet u prowadnicy za 300 Rbl. Codziennie kursuje tylko jeden pociąg relacji Irkuck-Ułan Bator. Kursują też pociągi (2002): Moskwa-Pekin w soboty i Moskwa-Ułan Bator w niedzielę i poniedziałek Bardzo ważną kwestią, poruszaną przez rosyjską służbę graniczną w momencie przekraczania granicy, jest posiadanie wypełnionych i podbitych pieczątkami deklaracji walutowych wypełnianych jeszcze na granicy polsko-białoruskiej. Brak tych deklaracji nie pozwala na wywóz dolarów z Rosji (chyba, że ich nie zadeklarujemy przy wyjeździe, co może być ryzykowne - jest raczej mało prawdopodobne, że turysta wybierający się do Mongolii nie posiada dolarów tylko ruble jako walutę wymienialną). Stąd może dojść do absurdalnej sytuacji w której będzie trzeba sprzedać dolary i zamienić je na rosyjskie ruble. W Suche Bator dostawiane są kolejne wagony, stąd można już kursować do Ułan Bator zarówno wagonami typu obscij i kupiejnyj. Ceny biletów na trasie Suche Bator-Ułan Bator wagon obszczij (osobowy) 2700 T (ok. 2,4$) wagon kupiejnyj (przedziałowy) 6700 T (ok. 6$)   Spotkaliśmy osobę, która przekroczyła drogowe przejście graniczne, niedostępne dla ruchu turystycznego. Jest to jednak ryzykowne rozwiązanie. Ryzyko polega na tym, że zostaniemy zawróceni z granicy.   UŁAN BATOR: Noclegi: Z noclegami nie ma żadnych problemów, ulotki reklamowe są rozdawane już na dworcu. Istnieje wiele "guest's housów", w których za stosunkowo niewielkie pieniądze można się zatrzymać. Cennik w Gana's Guest House oficjalnie nieoficjalnie po targowaniu pokój 2-osobowy jurta (ger) 8$ 4$ dormitory (pokój wieloosobowy) 3$ 2$ internet:  1000 T/godz. pranie:  1000 T/kg.   Wynajęcie busa: Na placu przed dworcem autobusowym dalekobieżnym. Należy targować się, spisać umowę najlepiej w języku rosyjskim. W tym tez języku można się porozumiewać. My ustaliliśmy: Samochód UAZ w dobrym stanie Osób: 8 Ilość dni: 13 Płacimy za dzień podróży: 40 tys. T Płacimy za dzień postoju: 30 tys. T Płacimy za paliwo. UAZ pali ok. 18 litrów na 100 kilometrów. Płacimy za olej 6700 T (jednorazowa opłata). Cena paliwa: 300-400 T za litr w zależności od odległości od stolicy. Warto zwrócić uwagę na kierowcę z jakim nam przyjdzie spędzać najbliższy czas. Jest o wiele bardziej komfortowo, gdy posługuje się jakimś językiem nam znanym. Ułatwia to komunikację między nami a Mongołami, często rozwiązuje różnego rodzaju problemy. Taki kierowca jest także dobrym źródłem informacji o Mongołach, ich zwyczajach, tradycjach i kulturze. Aby wynająć samochód można także udać się do jednej z agencji turystycznych i tam załatwiać wszystkie formalności. Jedną z takich agencji prowadzi Serge (ten od Serege's Guest House) U niego wynajem samochodu kosztował 35$ za dzień + opłaty za paliwo.   Internet: W stolicy istnieje wiele kawiarenek internetowych, także czynnych do późna w nocy. Cena 800-1000T/godz. Im dalej od stolicy tym większe problemy z dostępem do internetu. Na pewno w stolicach ajmaków - najczęściej przy poczcie - istnieje możliwość skorzystania z internetu. Połączenia mogą być bardzo wolne. Ceny: 1000-1500 T   Sklepy: W centrum Ułan Bator jest duży dom towarowy, gdzie zakupić można prawie wszystkie produkty spożywcze. Ceny są trochę wyższe niż w Polsce. Tym niemniej nie ma sensu kupować w Polsce całego prowiantu na podróż po Mongolii. W zależności od charakteru wyjazdu należy zaplanować zakupy. W stolicach ajmaków na bazarach, ale i w sklepach spożywczych (delgur) także można kupić jedzenie. W Cecerleg, Uliastaju, Murun, Dalandzagnad, na pewno jest możliwość zakupu chleba, jabłek, pomidorów, ziemniaków (oczywiście latem). Na obrzeżach stolicy znajduje się ogromny bazar. Wstęp na bazar płatny 50 T. Na bazarze można się zaopatrzyć prawie we wszystkie towary jakie nam będą potrzebne. Warto porozumiewać sie językiem rosyjskim - ceny mogą być niższe (w szczególności kiedy planujemy np. zakup kurtki goretexowej, bo i taką można tam spotkać, pochodzącą zapewne z przemytu). Na wszystkich bazarach należy uważać na złodziei, są oni nierozerwalnie związani z tym miejscem. Kradną bezczelnie na tzw. "sztuczny tłok", są rozpoznawalni z daleka. Ceny artykułów spożywczych: Chleb 200-300 T Jabłka 1 kg 500 T Czekolada 400-500 T Snickers, Mars 350 T Woda mineralna 1.5 l 400-650 T Pomidory 1 kg 800-1500 T Dżem ok 800 T Szprot w oleju 500 T Kilka w sosie pomid. 500 T Ceny w guanzach (barach): Cuivan 700 T Chuszur 100-120 T Buuz 80-110 T Teftel 600-950 T Gulasz 700-1000T Zdecydowanie dominującym mięsem stosowanym w kuchni mongolskiej to baranina.   TERCHIN CAGAAN NUUR: Jest to teren Parku Narodowego, stąd należy uiścić opłatę. Przy dojeździe do jeziora nieopodal miejscowości ... stoi budka strażnicza. Nawet gdy nikogo nie zastaniemy to się tym nie przejmujmy, strażnicy sami nas odnajdą. Opłaty za przebywanie w parku: 1$ - osobodzień 3$ - samochododzień Na terenie parku istnieje możliwość wynajęcia koni. Należy się mocno targować. My płaciliśmy: 50 tys. T za wynajęcie siedmiu koni na 1 dzień. Spaliśmy w jurcie u mongolskiej rodziny za 1500 T od osoby, w tym kolację z tarbagana.   DOLINA YOŁYN AM Jest to także teren Parku Narodowego. Opłaty uiszcza się przy wjeździe do parku. Ceny: 1000 T - osobodzień 3000 T - samochododzień 100 T - kierowca. Wynajem koni w dolinie jest możliwy. Cena zależy od umiejętności negocjacyjnych turysty. My płaciliśmy 3000 T za 3 godziny za jednego konia. W rzeczywistości przejażdżka nieco się przedłużyła.   PARK NARODOWY TERELDŻ Do Parku możemy dostać się z Ułan Bator - codziennie odjeżdżają autobusy z dworca dalekobieżnego ok. godz. 15. W niedzielę autobus kursuje dwukrotnie. Powrotny autobus startuje o 800 z Tereldż.   POGODA W MONGOLII (wrzesień) Spędziliśmy w Mongolii prawie cały wrzesień oraz początek października. Pogodę mieliśmy raczej słoneczną, lecz ciepło nas nie rozpieszczało. Często w nocy temperatura była poniżej zera. Pod Othon Tengri nawet ok. -10o Celsjusza. Wyjeżdżając z Ułan Bator 4 października zostawiliśmy lekko zaśnieżone miasto. Temperatury w nocy w stolicy były poniżej zera.   KILKA PORAD: Gdy kompletujemy grupę ludzi na jakiś wyjazd najlepiej jest porozwieszać ogłoszenia w guesthousach na których podamy trasę, czas, ilośc osób, przybliżone koszty, adres kontaktowy, email. Jako że pozipom higieny odbiega od powszechnie zalecanego warto się zaszczepić przed WZW typu A i B Zawsze próbować się targować w granicach rozsądku. Mongolia to nie jest kraj w którym możemy za grosze kupować towary czy usługi. Polecamy Gobi Płaskie baterie 4.5V (czołówkowe) są niedostępne w całej Mongolii. Przed wyjazdem i w trakcie należy bez uprzedzeń korzystać z różnych przewodniów książkowych. Lonely Palnet jest ok. Kartusze typu epigaz lub kampinggaz są niedostępne.